بررسی عملکرد ششماهه شرکت سرمایهگذاری ملی ایران (ونیکی) طی سه سال اخیر نشان میدهد این شرکت توانسته روندی باثبات و صعودی در درآمدهای عملیاتی خود ایجاد کند؛ روندی که بیش از آنکه بر درآمدهای اتفاقی یا شناسایی سودهای غیرنقدی استوار باشد، بر افزایش سود نقدی دریافتی از شرکتهای سرمایهپذیر و مدیریت فعال پرتفوی سرمایهگذاری تکیه دارد. مجموع درآمدهای عملیاتی شرکت از ۲۲ هزار و ۱۵۸ میلیارد ریال در پایان خرداد ۱۴۰۳ به ۳۰ هزار و ۱۱۹ میلیارد ریال در پایان خرداد ۱۴۰۴ رسید و در پایان خرداد ۱۴۰۵ با ثبت ۴۵ هزار و ۱۲۹ میلیارد ریال، رکورد جدیدی را در عملکرد سهساله شرکت به ثبت رساند. این ارقام از رشد ۳۵.۹ درصدی درآمدهای عملیاتی در سال ۱۴۰۴ و سپس جهش ۴۹.۸ درصدی در سال ۱۴۰۵ حکایت دارد؛ بهگونهای که درآمدهای عملیاتی شرکت طی دو سال بیش از ۱۰۳ درصد افزایش یافته است.
مهمترین عامل این رشد، افزایش مستمر درآمد سود سهام است؛ بخشی که همچنان ستون اصلی درآمدزایی ونیکی محسوب میشود. درآمد سود سهام شرکت از ۱۹ هزار و ۹۹۸ میلیارد ریال در پایان خرداد ۱۴۰۳ به ۲۵ هزار و ۱۱ میلیارد ریال در دوره مشابه سال ۱۴۰۴ افزایش یافت و در پایان خرداد ۱۴۰۵ به ۳۸ هزار و ۳۴۷ میلیارد ریال رسید. این روند به معنای رشد ۲۵ درصدی در سال ۱۴۰۴ و رشد ۵۳ درصدی در سال ۱۴۰۵ است. نکته مهم آنکه در سال جاری حدود ۸۵ درصد کل درآمدهای عملیاتی شرکت از محل سود سهام تأمین شده است؛ موضوعی که نشان میدهد بخش عمده سودآوری ونیکی بر پایه جریانهای نقدی حاصل از عملکرد شرکتهای سرمایهپذیر شکل گرفته و نه فروش دارایی یا درآمدهای غیرتکرارشونده. چنین ترکیبی از درآمد، از منظر تحلیل بنیادی، کیفیت سود شرکت را در سطح مطلوبی قرار میدهد و ریسک نوسان سودآوری را نسبت به شرکتهایی که وابستگی بیشتری به معاملات سرمایهای دارند، کاهش میدهد.
در کنار سود سهام، درآمد حاصل از سود تضمینشده نیز روندی افزایشی داشته است. این درآمد از ۳۳۳ میلیارد ریال در پایان خرداد ۱۴۰۳ به یک هزار و ۶۱۵ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۴ رسید و در پایان خرداد ۱۴۰۵ نیز با رشد ۳۲ درصدی به ۲ هزار و ۱۳۲ میلیارد ریال افزایش یافت. هرچند سهم این بخش از کل درآمدها همچنان محدود است، اما رشد مستمر آن نشان میدهد شرکت توانسته بخشی از منابع نقد خود را در ابزارهای کمریسک با بازده مناسب مدیریت کند و از این محل نیز جریان درآمدی باثباتی ایجاد کند.
از سوی دیگر، سود حاصل از فروش سرمایهگذاریها نیز روندی رو به رشد را تجربه کرده است. این درآمد از یک هزار و ۸۲۶ میلیارد ریال در پایان خرداد ۱۴۰۳ به ۳ هزار و ۳۹۷ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۴ افزایش یافت و در پایان خرداد ۱۴۰۵ به ۴ هزار و ۶۷۷ میلیارد ریال رسید. رشد ۸۶ درصدی این بخش در سال ۱۴۰۴ و تداوم افزایش آن با نرخ ۳۸ درصد در سال جاری، نشاندهنده مدیریت فعال پرتفوی و استفاده مناسب از فرصتهای بازار برای شناسایی سود سرمایهای است. با این حال، نکته مثبت آن است که سهم این درآمد از کل درآمدهای عملیاتی همچنان در محدوده حدود ۱۰ درصد باقی مانده و شرکت وابستگی بالایی به فروش داراییها برای تحقق سود ندارد؛ مسئلهای که پایداری سودآوری را تقویت میکند.
در مقابل، درآمد ناشی از تغییر ارزش سرمایهگذاریها طی هر سه دوره مورد بررسی صفر بوده است. این موضوع از منظر تحلیل کیفیت سود اهمیت بالایی دارد؛ زیرا شرکت برخلاف برخی هلدینگهای سرمایهگذاری، سود خود را بر پایه تجدید ارزیابی یا شناسایی سودهای دفتری بنا نکرده است. در نتیجه، بخش عمده درآمدهای ثبتشده در صورتهای مالی، از محل جریانهای نقدی واقعی و سودهای تحققیافته حاصل شده که قابلیت اتکای بیشتری برای سهامداران و تحلیلگران دارد.
همچنین سهم سایر درآمدها در ساختار درآمدی شرکت بسیار ناچیز است و تأثیر تعیینکنندهای بر سودآوری ندارد. بنابراین میتوان نتیجه گرفت که رشد درآمدهای عملیاتی ونیکی عمدتاً از محل فعالیت اصلی شرکت یعنی مدیریت سرمایهگذاریها و کسب بازده از پرتفوی تحت مدیریت حاصل شده است، نه درآمدهای متفرقه یا عوامل غیرعملیاتی.
در مجموع، بررسی روند سهساله عملکرد شرکت سرمایهگذاری ملی ایران نشان میدهد ونیکی در حال ورود به مرحلهای از بلوغ درآمدی است که در آن رشد سودآوری بیش از گذشته بر پایه درآمدهای پایدار و قابل تکرار شکل گرفته است. افزایش مستمر سود نقدی دریافتی، رشد سود حاصل از مدیریت پرتفوی، عدم اتکا به سودهای ناشی از تجدید ارزیابی و ثبت رشد نزدیک به ۵۰ درصدی درآمدهای عملیاتی در سال جاری، همگی بیانگر آن است که کیفیت سود شرکت نسبت به سالهای گذشته بهبود یافته است. چنانچه عملکرد شرکتهای سرمایهپذیر در ادامه سال نیز در همین سطح حفظ شود و شرایط بازار سرمایه از ثبات نسبی برخوردار باشد، ونیکی از ظرفیت مناسبی برای تداوم این روند و ثبت یکی از قویترین عملکردهای عملیاتی خود در سالهای اخیر برخوردار خواهد بود.
