در میان شرکتهای سرمایهگذاری بورسی، کیفیت سود همواره مهمتر از حجم سود بوده است. بسیاری از هلدینگها در مقاطع مختلف با فروش دارایی یا شناسایی سودهای غیرتکرارشونده، عملکردی مطلوب روی کاغذ به نمایش میگذارند، اما این سودها الزاماً قابلیت تکرار در دورههای بعد را ندارند. از این منظر، گزارش عملکرد خردادماه شرکت سرمایهگذاری ملی ایران (ونیکی) یکی از گزارشهایی است که فراتر از رشد اعداد، پیام مهمی درباره ساختار درآمدی این شرکت دارد. صورت فعالیت ماهانه نشان میدهد موتور اصلی رشد درآمد در سال جاری نه فروش داراییها، بلکه افزایش سود نقدی دریافتی از شرکتهای سرمایهپذیر بوده؛ موضوعی که از منظر تحلیل بنیادی، کیفیت سود را به شکل محسوسی ارتقا داده است.
بررسی عملکرد ششماهه منتهی به پایان خرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد مجموع درآمدهای شرکت به ۴۵ هزار و ۱۲۹ میلیارد ریال رسیده که نسبت به درآمد ۳۰ هزار و ۱۱۹ میلیارد ریالی دوره مشابه سال قبل، رشدی نزدیک به ۵۰ درصد را تجربه کرده است. این روند زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم درآمد ششماهه سال ۱۴۰۳ نیز ۲۲ هزار و ۱۵۸ میلیارد ریال بوده و بنابراین درآمد عملیاتی ونیکی طی دو سال گذشته بیش از دو برابر شده است. استمرار این روند بیانگر آن است که رشد درآمد شرکت ناشی از یک اتفاق مقطعی نیست، بلکه حاصل بهبود عملکرد پرتفوی سرمایهگذاری و افزایش ظرفیت سودسازی داراییهای تحت مدیریت شرکت است.
یکی از مهمترین نکات گزارش، سهم بالای سود سهام دریافتی در ترکیب درآمدهاست. از مجموع ۴۵.۱ هزار میلیارد ریال درآمد ششماهه، حدود ۳۸.۳ هزار میلیارد ریال از محل سود نقدی شرکتهای سرمایهپذیر تأمین شده است؛ به عبارت دیگر، حدود ۸۵ درصد کل درآمد شرکت از محل سود تقسیمی شرکتهای زیرمجموعه حاصل شده است. این نسبت در سال گذشته نیز بالا بود، اما امسال با رشد ۵۳ درصدی درآمد سود سهام نسبت به دوره مشابه، نقش این بخش در سودآوری شرکت پررنگتر شده است. برای یک شرکت سرمایهگذاری، چنین ساختاری یک مزیت محسوب میشود، زیرا سود نقدی برخلاف سود حاصل از فروش داراییها، جریان نقدی واقعی ایجاد میکند و قابلیت اتکای بیشتری برای سهامداران دارد.
در عملکرد ماهانه نیز همین الگو مشاهده میشود. درآمد خردادماه شرکت از ۱۱ هزار و ۳۱ میلیارد ریال در سال گذشته به ۲۲ هزار و ۵۷۸ میلیارد ریال رسیده که بیانگر رشد بیش از ۱۰۴ درصدی است. از این مبلغ، ۲۰ هزار و ۹۳۱ میلیارد ریال مربوط به سود سهام بوده است؛ بنابراین تقریباً کل جهش درآمد ماهانه از محل افزایش سود تقسیمی شرکتهای سرمایهپذیر شکل گرفته است. این موضوع نشان میدهد پرتفوی ونیکی در فصل مجامع سال جاری عملکرد موفقی داشته و شرکت توانسته از سرمایهگذاریهای خود بازده نقدی قابل توجهی دریافت کند.
در کنار سود سهام، بخش دیگری از درآمدهای شرکت نیز از محل فروش سرمایهگذاریها تأمین شده است. سود حاصل از واگذاری سرمایهگذاریها در عملکرد ششماهه به ۴ هزار و ۶۷۷ میلیارد ریال رسیده که نسبت به ۳ هزار و ۳۹۷ میلیارد ریال سال گذشته حدود ۳۸ درصد رشد نشان میدهد. هرچند سهم این بخش از کل درآمد شرکت حدود ۱۰ درصد است، اما افزایش آن بیانگر مدیریت فعال پرتفوی و استفاده مناسب از فرصتهای بازار برای شناسایی سود است. نکته مثبت آنجاست که این درآمد در کنار سود نقدی قرار گرفته و جایگزین آن نشده است؛ بنابراین رشد سود شرکت صرفاً به فروش داراییها وابسته نبوده است.
در مقابل، درآمد ناشی از سود تضمینشده همچنان سهم اندکی در ساختار درآمدی ونیکی دارد. درآمد این بخش طی شش ماه نخست سال به ۲ هزار و ۱۳۲ میلیارد ریال رسیده که نسبت به یک هزار و ۶۱۵ میلیارد ریال سال قبل حدود ۳۲ درصد رشد داشته است. هرچند این رشد قابل قبول است، اما اهمیت آن بیشتر در تنوعبخشی به منابع درآمدی شرکت است و تأثیر تعیینکنندهای بر سودآوری ندارد.
نکته قابل توجه دیگر، عدم شناسایی سود ناشی از تغییر ارزش سرمایهگذاریها در گزارش است. بسیاری از شرکتهای سرمایهگذاری در دورههای رونق بازار بخشی از سود خود را از محل تجدید ارزش یا تغییرات ارزش منصفانه داراییها شناسایی میکنند؛ سودی که معمولاً جریان نقدی ایجاد نمیکند و کیفیت پایینتری نسبت به سود نقدی دارد. ونیکی در این دوره هیچ درآمدی از این محل ثبت نکرده است. از منظر تحلیلی، این موضوع نشان میدهد سود گزارششده شرکت مبتنی بر عملکرد واقعی پرتفوی است و نه برآوردهای حسابداری.
