در روزی که شاخصهای اصلی بازار همراه با رشد محسوس ارزش معاملات و کاهش فشار عرضه وارد فاز افزایش تقاضا شدند، گروه سایر مالی با تکیه بر رشد معاملات و استمرار ورود پول حقیقی نشانههایی از بازگشت توجه سرمایهگذاران به صنعت لیزینگ را به نمایش گذاشت.
“گروه سایر مالی” در بازار سرمایه از آن دسته گروههایی است که معمولاً کمتر از بانکها و شرکتهای سرمایهگذاری در مرکز توجه قرار میگیرد، اما در دورههایی که جریان نقدینگی و انتظارات سرمایهگذاران تغییر میکند، همین گروه میتواند یکی از حساسترین بخشهای بازار باشد. در ساختار این گروه، شرکتهای لیزینگ جایگاه ویژهای دارند؛ چراکه ماهیت فعالیت آنها بهصورت مستقیم با چرخه اعتباری، نرخ تأمین مالی، قدرت خرید مصرفکننده و کیفیت وصول مطالبات گره خورده است. به همین دلیل بررسی دادههای معاملاتی این گروه صرفاً یک تحلیل حجم و صف نیست، بلکه نوعی خوانش از تغییر رفتار سرمایهگذاران نسبت به آینده سودآوری و شرایط اقتصاد عملیاتی محسوب میشود.
بر اساس آمار معاملاتی ارائهشده در بازار سرمایه برای تاریخ 1405/03/11، شاخص گروه سایر مالی در محدوده 17,551.81 واحد قرار گرفته است. در نگاه اول شاید این عدد بهتنهایی پیام خاصی منتقل نکند، اما وقتی کنار سایر متغیرها قرار میگیرد تصویر دقیقتری از وضعیت بازار ارائه میدهد. آنچه در این دادهها بیش از سطح شاخص اهمیت دارد، تغییر محسوس در ارزش معاملات و همزمانی آن با ورود پول حقیقی است. ارزش معاملات خرد گروه به 564 میلیارد ریال رسیده؛ در حالیکه میانگین ماهانه حدود 170 میلیارد ریال گزارش شده است. این یعنی بازار در این مقطع وارد فاز افزایش مشارکت و گردش سرمایه شده و صرفاً با یک روز عادی معاملاتی مواجه نیست.
در تحلیل بازارهای مالی، رشد ارزش معاملات زمانی اعتبار پیدا میکند که با کیفیت جریان پول همراه باشد. در تاریخ مذکور، خالص ورود پول حقیقی برابر با 66 میلیارد ریال بوده است. هرچند از نظر عددی ممکن است در مقیاس کل بازار بزرگ به نظر نرسد، اما در مقیاس گروه سایر مالی نشانه مهمی تلقی میشود؛ زیرا نشان میدهد تقاضا صرفاً از سمت بازیگران حقوقی یا معاملات درونگروهی تغذیه نشده و سرمایهگذاران حقیقی نیز در حال افزایش وزن خود در سمت خرید هستند.
برای درک بهتر این موضوع باید روند روزهای قبل را بررسی کرد. طی روزهای اخیر ارزش معاملات و ورود پول حقیقی در بسیاری از روزها همجهت حرکت کردهاند. در تاریخ 03/10 ارزش معاملات 269 میلیارد ریال و ورود پول حقیقی 133 میلیارد ریال بوده است. در روز 03/09 نیز با وجود حجم کمتر معاملات، 95 میلیارد ریال ورود پول ثبت شده است. تنها یک روز خروج پول مشاهده میشود که آن هم با شدت محدود بوده و نتوانسته ساختار کلی جریان نقدینگی را تغییر دهد. این الگو معمولاً در بازار بهعنوان نشانهای از شکلگیری فاز انباشت شناخته میشود؛ مرحلهای که سرمایهگذاران بهتدریج موقعیت ایجاد میکنند بدون اینکه هنوز وارد هیجان عمومی شوند.
نکته مهم دیگر، ترکیب تعداد نمادهای مثبت و منفی است. در تاریخ صدرالذکر، 10 نماد مثبت و تنها 4 نماد منفی ثبت شده است. از سوی دیگر تعداد صف خرید 5 نماد و صف فروش 2 نماد بوده است. این ساختار بهخودیخود یک پیام مهم دارد؛ بازار در حال حرکت به سمت تقویت تقاضاست اما هنوز نشانهای از شتاب بیشازحد و رفتار هیجانی گسترده دیده نمیشود. در بسیاری از دورههای صعود سالم، ابتدا تعداد نمادهای مثبت افزایش پیدا میکند، سپس نقدینگی به سمت نمادهای لیدر حرکت میکند و در مرحله بعد ارزش معاملات تثبیت میشود.
از منظر رفتاری، برابر بودن ارزش صف خرید و صف فروش در سطح 357 میلیارد ریال نکتهای است که نباید ساده از کنار آن عبور کرد. معمولاً زمانی که ارزش صفها متوازن است ولی تعداد نمادهای مثبت بیشتر از منفی است، بازار در حال تفکیک برندگان و بازندگان آینده است. به عبارت دیگر سرمایه از کل گروه خارج نشده؛ بلکه در حال انتخاب دقیقتر میان شرکتهاست. این موضوع برای گروه لیزینگ اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در این صنعت کیفیت دارایی، ساختار تسهیلات و توان مدیریت ریسک اعتباری تفاوتهای معناداری ایجاد میکند.
از نگاه بنیادی، شرکتهای لیزینگ در مقاطع رشد بازار معمولاً از چند مسیر مورد توجه قرار میگیرند. نخست افزایش تقاضای اعتباری و فروش اقساطی است. دوم توان شرکت برای تأمین مالی ارزانتر و کنترل هزینه پول است. سوم کیفیت وصول مطالبات و کاهش ریسک نکول. اگر این سه عامل همزمان تقویت شوند، اثر آن معمولاً با یک فاصله زمانی در سود عملیاتی و نهایتاً سود خالص نمایان میشود.
آنچه در دادههای فعلی مشاهده میشود بیشتر از آنکه نشانه رشد انفجاری باشد، نشاندهنده بازگشت توجه بازار به این صنعت است. افزایش چندبرابری ارزش معاملات نسبت به میانگین ماهانه یک سیگنال مهم است، اما تا زمانی که این رشد با استمرار ورود پول و حفظ حجم همراه نشود نمیتوان آن را بهعنوان آغاز یک روند بلندمدت قطعی تلقی کرد.
در مجموع، گروه سایر مالی در وضعیت فعلی را میتوان در فاز “بازار در حال بازقیمتگذاری ارزش” توصیف کرد؛ جایی که سرمایهگذاران بهجای دنبال کردن موجهای کوتاهمدت، در حال ارزیابی مجدد ظرفیت سودآوری لیزینگها هستند. اگر در روزهای آینده همچنان ورود پول حقیقی حفظ شود و ارزش معاملات بالاتر از میانگین باقی بماند، احتمال اینکه این گروه به یکی از کانونهای توجه بازار تبدیل شود افزایش پیدا خواهد کرد. در غیر این صورت، سناریوی محتملتر حرکت نوسانی و ادامه چرخش بین نمادهای بنیادیتر خواهد بود.
در نهایت باید گفت پیام اصلی این آمار معاملاتی این نیست که “صعود قطعی آغاز شده”، بلکه این است که بازار در حال تغییر زاویه نگاه خود نسبت به گروه سایر مالی است؛ تغییری که اگر تداوم پیدا کند میتواند به بازتعریف جایگاه شرکتهای لیزینگ در جریان نقدینگی بازار منجر شود.
