مقایسه عملکرد نهماهه شرکت سرمایهگذاری ملی ایران طی سه دوره متوالی ۱۴۰۳، ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، تصویری روشن از شتاب گرفتن روند درآمدزایی شرکت ارائه میکند. مجموع درآمدهای عملیاتی که در نهماهه ۱۴۰۳ برابر با ۴۳,۶۵۸,۵۳۱ میلیون ریال بود، در دوره مشابه ۱۴۰۴ به ۵۵,۰۸۶,۰۷۷ میلیون ریال و در نهماهه ۱۴۰۵ به ۸۶,۲۹۶,۷۴۰ میلیون ریال رسیده است. به این ترتیب، درآمدهای عملیاتی شرکت طی دو سال حدود ۹۷.۷ درصد افزایش یافته و تقریباً به دو برابر سطح نهماهه ۱۴۰۳ رسیده است.
شتاب این رشد نیز قابل توجه است؛ بهگونهای که درآمدهای عملیاتی در نهماهه ۱۴۰۴ نسبت به دوره مشابه ۱۴۰۳ حدود ۲۶.۲ درصد افزایش داشت، اما در نهماهه ۱۴۰۵ نرخ رشد به ۵۶.۷ درصد رسید. بنابراین، آنچه در روند سهساله بیش از همه جلب توجه میکند، تنها افزایش حجم درآمدها نیست، بلکه شتاب گرفتن رشد درآمدی شرکت در سال ۱۴۰۵ است.
در رأس ساختار درآمدی، درآمد سود سهام قرار دارد. این سرفصل از ۴۰,۱۲۲,۶۵۷ میلیون ریال در نهماهه ۱۴۰۳ به ۴۶,۸۵۴,۶۰۷ میلیون ریال در سال ۱۴۰۴ و سپس به ۶۵,۳۲۸,۹۹۵ میلیون ریال در سال ۱۴۰۵ رسیده است. بنابراین، درآمد سود سهام طی دو سال حدود ۶۲.۷ درصد افزایش یافته و در آخرین دوره نیز نسبت به سال قبل ۳۹.۴ درصد رشد کرده است.
اهمیت این روند در ساختار درآمدی شرکت زمانی بیشتر مشخص میشود که سهم سود سهام از مجموع درآمدهای عملیاتی بررسی شود. این منبع در نهماهه ۱۴۰۳ حدود ۹۲ درصد از درآمدهای عملیاتی را تشکیل میداد و در سال ۱۴۰۴ به حدود ۸۵ درصد رسید؛ در نهماهه ۱۴۰۵ نیز با وجود رشد قابل توجه سایر درآمدها، همچنان حدود ۷۵.۷ درصد از کل درآمد عملیاتی شرکت را به خود اختصاص داده است. بنابراین، با وجود متنوعتر شدن ترکیب درآمدی، هسته اصلی درآمدزایی ونیکی همچنان بر سود حاصل از سرمایهگذاریهای سهامی استوار است.
اما در کنار این روند، یک تغییر مهم در ساختار درآمدی طی سه سال گذشته رخ داده است: سود حاصل از فروش سرمایهگذاریها بهتدریج به یک موتور مهم رشد درآمد تبدیل شده است. این رقم از تنها ۲,۸۹۷,۲۳۸ میلیون ریال در نهماهه ۱۴۰۳ به ۵,۰۷۴,۳۲۷ میلیون ریال در ۱۴۰۴ رسید و در نهماهه ۱۴۰۵ با جهشی قابل توجه به ۱۷,۲۰۰,۲۰۷ میلیون ریال افزایش یافت.
به این ترتیب، سود فروش سرمایهگذاریها در فاصله نهماهه ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۵ حدود ۲۳۹ درصد رشد کرده و در مقایسه با نهماهه ۱۴۰۳ تقریباً ۴.۹ برابر شده است. سهم این درآمد از مجموع درآمدهای عملیاتی نیز از حدود ۶.۶ درصد در سال ۱۴۰۳ به ۹.۲ درصد در سال ۱۴۰۴ و سپس به حدود ۱۹.۹ درصد در سال ۱۴۰۵ رسیده است. این تغییر نشان میدهد که در سال جاری، مدیریت و واگذاری پرتفوی نقش بسیار پررنگتری در ایجاد درآمد برای شرکت پیدا کرده است.
درآمد سود تضمینشده نیز مسیر صعودی خود را حفظ کرده است. این رقم از ۶۳۸,۶۶۵ میلیون ریال در نهماهه ۱۴۰۳ به ۳,۰۲۵,۰۳۰ میلیون ریال در ۱۴۰۴ و سپس به ۳,۷۷۳,۹۵۵ میلیون ریال در ۱۴۰۵ رسیده است. اگرچه مقیاس این درآمد در مقایسه با سود سهام و سود فروش سرمایهگذاریها کوچکتر است، اما افزایش آن طی دوره مورد بررسی نشاندهنده تقویت یکی دیگر از کانالهای درآمدی شرکت است.
در مقابل، تغییر ارزش سرمایهگذاریها طی هر سه دوره صفر بوده است؛ بنابراین رشد درآمدهای عملیاتی شرکت در این بازه متکی بر شناسایی سود ناشی از افزایش ارزش سرمایهگذاریها نبوده است. این نکته از منظر تحلیل ساختار درآمدی اهمیت دارد، زیرا بخش عمده افزایش درآمدها از محل سود سهام، سود تضمینشده و سود حاصل از فروش سرمایهگذاریها ایجاد شده است.
در بخش سایر درآمدها نیز ارقام ثبتشده در مقایسه با حجم کل درآمدهای شرکت بسیار محدود است؛ بهطوریکه این سرفصل از منفی ۲۹ میلیون ریال در نهماهه ۱۴۰۳ به ۱۳۲,۱۱۳ میلیون ریال در ۱۴۰۴ و سپس به منفی ۶,۴۱۷ میلیون ریال در ۱۴۰۵ رسیده و تأثیر معناداری بر روند کلی درآمدزایی شرکت نداشته است.
آنچه از مقایسه سه دوره نهماهه به دست میآید، در واقع تغییر تدریجی موتورهای درآمدزایی ونیکی است. در سال ۱۴۰۳ ساختار درآمدی شرکت به شکل بسیار پررنگی تحت سلطه سود سهام قرار داشت؛ در سال ۱۴۰۴ علاوه بر رشد سود سهام، درآمدهای تضمینشده و سود فروش سرمایهگذاریها نیز تقویت شدند؛ و در سال ۱۴۰۵، جهش سود فروش سرمایهگذاریها در کنار رشد قابل توجه سود سهام، باعث افزایش چشمگیر درآمدهای عملیاتی شده است.
از این منظر، رشد ۵۶.۷ درصدی درآمدهای عملیاتی در نهماهه ۱۴۰۵ صرفاً نتیجه افزایش یک قلم درآمدی نیست. سود سهام ۱۸,۴۷۴,۳۸۸ میلیون ریال، سود تضمینشده ۷۴۸,۹۲۵ میلیون ریال و سود فروش سرمایهگذاریها ۱۲,۱۲۵,۸۸۰ میلیون ریال نسبت به نهماهه ۱۴۰۴ افزایش داشتهاند. بنابراین، هر سه منبع اصلی درآمدی شرکت در مسیر افزایشی قرار گرفتهاند؛ هرچند سهم سود فروش سرمایهگذاریها در این رشد، بهمراتب پررنگتر شده است.
البته تفاوت ماهیت این درآمدها در تحلیل عملکرد اهمیت ویژهای دارد. سود سهام عمدتاً به سودآوری و سیاست تقسیم سود شرکتهای سرمایهپذیر وابسته است و از ظرفیت تکرارپذیری بیشتری برخوردار است؛ در حالی که سود فروش سرمایهگذاریها به تصمیمات مدیریت پرتفوی، شرایط بازار و زمانبندی واگذاری داراییها وابسته است و الزاماً با همین میزان در دورههای آتی تکرار نمیشود. از همین رو، رشد چشمگیر درآمدهای سال ۱۴۰۵ را باید در کنار ترکیب آن مورد توجه قرار داد.
در مجموع، روند سهساله نشان میدهد شرکت سرمایهگذاری ملی ایران از ۴۳.۷ هزار میلیارد ریال درآمد عملیاتی در نهماهه ۱۴۰۳ به ۸۶.۳ هزار میلیارد ریال در نهماهه ۱۴۰۵ رسیده است؛ یعنی طی تنها دو سال، بیش از ۴۲.۶ هزار میلیارد ریال به درآمدهای عملیاتی شرکت افزوده شده است. همزمان، سود سهام جایگاه خود را بهعنوان منبع اصلی حفظ کرده و سود فروش سرمایهگذاریها نیز از یک منبع فرعی به یکی از ارکان مهم رشد درآمدی شرکت تبدیل شده است.
در نهایت، مهمترین پیام مقایسه سه دوره نهماهه را میتوان در یک جمله خلاصه کرد: “ونیکی“ نهتنها بزرگتر شده، بلکه سرعت رشد درآمدزایی آن نیز در سال ۱۴۰۵ افزایش یافته است؛ با این تفاوت که وزن بیشتری از این شتاب، این بار از مسیر فعالتر شدن مدیریت پرتفوی و تحقق سود حاصل از فروش سرمایهگذاریها شکل گرفته است.
